Köşe Yazıları

El’e- Bel’e- Dil’e Sahip Olmak

Hacı Bektaş Veli’ye ait olan bu anlamlı özdeyişin değişik yorumlarına geçmeden, özlü sözle ilgili bazı sözcüklerin anlamlarına kısaca bakalım isterseniz:

* Hace: Öğretmen, efendi anlamında bir sözcük. Biz, Hacı Bektaş Veli’yi‟Hace„ olarak biliriz. Zira o, yıllar boyunca binlerce kişiye hacelik (öğretmenlik) yapan bir insandır.

* El: Bu sözcüğün ‟yurt-memleket=belde=diyar=vatan„ gibi anlamları var. El=il…olarak da bilinir.

* Bel=Toprağı işlemede kullanılan bir çeşit  kürek. Bunun dışında bir de ‟sperma, cinsel arzu- şehvet„ gibi anlamlarda da kullanılır.

* Dil=Konuştuğumuz lisan demek. Üslûp anlamında da kullanıyoruz. Sözcüklerin bu kısa tanımından sonra gelelim Hace’nin kibar kelamına: ‟Eline, beline, diline sahip ol.„ Çok güzel, çok anlamlı bir vecize. Birkaç anlamda yorumlanma derinliğine sahip bir özlü söz. Birinci anlamıyla bize şu mesajı veriyor:

* Eline sahip ol: Elini harama, yasak olan şeylere, zararlılara uzatma. Hırsızlık yapma. Başkalarının malına zarar ziyan verme. Yarın öbür gün o eller Mahkeme-yi Kübrâ’da senin aleyhine tanıklık yapabilir. Dikkat et!..

* Beline sahip ol: Senin için haram ve yasak olan başkalarının namusuna iffetine göz dikme. Harama bakma. Zinanın bütün türlerinden uzak dur. Şeytanın, nefsinin  (cinsel arzularının) esiri olma. Bu anlamdaki tacizlerden sakın.

* Diline sahip ol: Konuşmalarına dikkat et. Bin düşün, bir söyle. Unutma, boğaz dokuz boğumdur. Sözler ağzından çıkana kadar senin esirindir; ancak ağzından çıktıktan sonra sen onların esiri sayılırsın. Konuşurken karşındakini  kırmamaya, incitmemeye dikkat et. Tatlı dilin, yılanı deliğinden çıkardığını da unutma!..

Bir dildeki kelimelerin birkaç anlama gelmesi, değişik biçimlerde yorumlanması, o dilin zenginliğine işaret eder. Güzel Türkçemiz, bu yönüyle ayrı bir özelliğe sahiptir. Şimdi geliniz, Hace Bektaş-ı Veli’nin o güzel sözünü başka bir anlamıyla yorumlayalım:

* El’ine sahip ol: Üzerinde yaşadığın, binbir türlü maddî- manevî zahmetle yurt edindiğin vatanını, topraklarını, ilini koru, üzerine titre ve ona göz koyanlara fırsat verme. Vatanını sev ve koru.

* Bel’ine sahip ol: Toprağını işlemeye devam ve dikkat et. Onun üstü ve altı senin için binlerce geçim ve zenginlik kaynağına sahiptir. Ondan azami derecede yararlanmaya çalış. Bu imkânını sürekli faal ve canlı tut. Başkalarına (yabancılara)  bu alanda müsaade etme. Yer altı ve yerüstü zenginlik kaynaklarını bulup değerlenmede her zaman bilinçli ve aktif durumda ol. Toprağın bereketinden yararlan.

* Diline sahip ol: İstilaya uğramasına fırsat verme. Zira; dil bozulursa, kültür de bozulur.  Gelenek ve görenekler de bozulur. Kültürel yozlaşma başlar. Onun için dilinin yabancı diller tarafından dejenere edilmesine, bozulup yozlaşmasına asla fırsat verme!..

Evet; Hace (Hacı) Bektaş-ı Velinin bu güzel sözünün verdiği mesajları özümsemek bizim için çok güzel bir davranış. O ve onun gibi büyüklerimizin öneri ve uyarıları bizim için birer rehber ve kılavuzdur. Bize ışık tutar, yolumuzu aydınlatır. Ne mutlu onlara !.. Ne mutlu onların yolundan gidenlere!..

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu