Köşe Yazıları

Bugünün Mesajı

Öyle yaşayıp giderken bazı ayetler İnsan da bir silkelenme uyarılmaya sebep olur. Ya da o sıralar ruh haline şifa olsun diye çıkmıştır karşına…

KOLAYLIĞI SEÇ, iyi OLANI EMRET, CAHİLLERE ALDIRMA. A’raf (199.)

Kolaylığı seç! Kolaylık; sözlükte “bir şeyin en yenisi, en saf olanı, fazlası; kolaylıkla verilebilen, bağışlanabilen” gibi anlamlara gelen ayet metnindeki af kelimesi ahlâk terimi olarak “kötülük ve haksızlık eden, suç veya günah işleyen birini bağışlamak, cezalandırmaktan vazgeçmek” demektir.

İnsan ilişkilerinde kolaylık yolunu seçmek, başkalarını külfet ve meşakkate sokacak tutum ve davranışlardan, beklentilerden uzak kalmak. Ahlâk terimi olarak az önce zikredilen anlamdan da esasen insanları suç ve hataları sebebiyle cezalandırarak sıkıntıya sokmak yerine onları bağışlayarak rahatlatmak demek olduğuna göre bu anlamdaki af da sonuçta kolaylık manası taşımaktadır.

Başkaları karşısında kolaylaştırıcı olmak, suç ve kusurlarını bağışlayarak onları affedip ceza sıkıntısından kurtarmak gibi başkalarına mal yardımında bulunmak da bir fedakârlıktır. Bu sebeple ayetteki af kelimesinin her iki anlamda da fedakârlığı içerdiğini ve dolayısıyla burada hem insanlara mal yardımında bulunmanın hem de sertlik yerine yumuşaklık ve kolaylaştırıcılığın, Türkçe ’deki anlamıyla affın ve hoşgörünün öğütlendiğini düşünmek daha isabetli olacaktır.

Cimrilikten sıyrılmak, insanlarla güzel ahlâka dayalı ilişkiler kurmak, katılık ve sertlikten uzak durmak, işleri kolaylaştırmak, insanları hak dine çağırırken de ince ve yumuşak bir üslup kullanmak” hepsi kolayı seç kelimesini en güzel şekilde açıklıyor.

Kuran ı kerim deki diğer birçok ayeti okunca “Kolaylığı seç buyruğu, malî haklarla ilgili her konuda Aslında mesaj çok net. Kolay ol, yumuşak ol, affedici ol. Hem kendin için hem bütün insanlık için…

İyilerden ol!

İyiliği emretme. “İyi olan” diye çevirdiğimiz ve Türkçe ’de “örf” şeklinde telaffuz edilen urf kelimesi, “bilme, tanıma” manasındaki irfan kökünden bir terim olup, aynı kökten maruf kelimesi gibi “iyilik olarak bilinen ve benimsenen şey” anlamında kullanılır. Bazı alimlerde bu terimi, genel bir ifadeyle, “yapılması gerekli olan, yapılması yapılmamasından daha iyi olan her türlü iş” şeklinde açıklamıştır. Buna göre örf kelimesi, sadece yapılması farz olan tutum ve davranışları değil, aynı zamanda mendup olan, dinin özel hükümlerine ve genel amaçlarına ters düşmemek şartıyla aklıselimin ve kamu vicdanının hayırlı ve yararlı görüp âdet haline getirdiği her türlü dinî ve dünyevî konulardaki iyilik ve güzellikleri de içermektedir. Nitekim Taberî de “Allah’ın emrettiği veya mendup saydığı bütün işler örf kapsamına girer. Allah ayette özel bir anlamı tahsis etmemiştir. Doğrusu şudur ki Allah, elçisine –herhangi bir çeşidini ayırmaksızın– genel olarak iyiliği emretme görevini yüklemiştir” diyerek bu hususa işaret etmiştir.

Eski Türklerin töreleri, adet ve gelenekler, bilgelerin özlü sözleri, büyük alimlerin kıssaları, güzel insanların yol gösterici tecrübeleri …insana iyi olmayı, iyilik yapmayı, iyiliği yaymayı anlatan her şey…

Cahillere aldırma!

Cahillere aldırmamak. Ayetteki cahil kelimesi, bilgisizlikten ziyade saldırganlık, barbarlık, zulüm, haksızlık, küstahlık, inatçılık gibi kötü huylardan oluşan ahlâk bozukluğunu ifade etmektedir. Cahillere aldırmamak, onların tuttukları yolun yanlışlığını göstermemek, bozuk inançlarını düzeltme yönünde çaba harcamamak anlamına gelmez; çünkü bu İslâm’ın varlık sebebine ve genel olarak peygamberlerin gönderiliş hikmetlerine aykırıdır. Şu hâlde cahillere aldırmamanın manası, insanları hak ve hakikat çizgisine, iyilik ve doğruluk yoluna çağırırken kendini bilmezlerin edep ve ahlâkla bağdaşmayan kötü ve çirkin davranışlarına, küstahça hareketlerine, haksızlıklarına aynıyla karşılık vermemek, bu tür hareketler karşısında öfkeye kapılarak affedici olmaktan, iyiliği emretmekten vazgeçmemek; aksine ısrarla sabırlı, hoşgörülü, kolaylaştırıcı ve bağışlayıcı olmaktır.

CAHİL kelimesinin içi: bütün insanlığı yoran, toplumda kabul görmeyen, (kötü, yaramaz, hayırsız, yararsız, faydasız…) insan profilidir. O zaman bize düşen cahillikten ve cehaletten uzak durmak hatta kaçmak belki de…

Kolaylığı seçen, iyi olanı emreden ve cahillerden olmayıp, cahillere aldırmayanlardan olmak ümidiyle…

 

 

 

 

 

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu