Güncel

Siyasiler konuştu, vatandaş konuşacak

 

Türkiye yarın sandık başına gidiyor

Siyasiler konuştu, vatandaş konuşacak

 

Yarın 24 Haziran 2018 Pazar. Bu tarih, aynı zamanda Türkiye’de bir dönemin kapanıp, bir dönemin açılacağı tarih olacak. Türkiye, yarınki seçimiyle parlamenter sisteme son verecek, başbakanlık sona erecek, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilecek. Yarın ilimizde vatandaşlar, oy kullanma işlemine saat 08.00’da, kayıtlı oldukları sandıkta başlayacak, saat 17.00’ye kadar oy verme işlemi devam edecek. Saat 17.00’de oy verme işlemi biten sandıklarda sayım yapılacak, YSK başka türlü değişikliğe gitmediği takdirde 21.00’den önce seçim sonuçlarıyla ilgili yayın yapılmayacak.

24 Haziran 2018’de seçmenler, cumhurbaşkanlığı ve milletvekilliği için iki ayrı oy kullanacak. Bu seçim dönemi aynı zamanda 16 Nisan 2017 referandumuyla kabul edilen ve bugüne kadar kısmen uygulamaya koyulan yeni anayasanın tamamen yürürlüğe girmesine vesile olacak.

 

Nasıl Oy Kullanacağız?

Cumhurbaşkanlığı ve milletvekilliği için iki ayrı oy pusulası ve sandık kurulacak. Milletvekilliği seçimi oy pusulalarında, parti ittifakları özel olarak belirtilecek. Örneğin “Cumhur İttifakı” ibaresinin altında AK Parti ve MHP’nin logoları ayrı ayrı bulunacak. Seçmen tercih ettiği partinin kısmına mühür basacak, ancak oyların sayımı esnasında iki partinin aldığı oy toplanarak ittifakın hanesine yazılacak.

 

Başkan Adaylığı İçin Gereklilikler Nedir?

Cumhurbaşkanı adayının 40 yaşını doldurmuş, yüksek öğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması gerekiyor.

Cumhurbaşkanlığına, siyasi parti grupları ve en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler aday gösterebiliyor. Ayrıca bireysel kriterleri karşılayan her Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, seçmenlerden alacağı 100 bin imza ile bağımsız adaylığını açıklayabiliyor.

 

Yeni Dönemdeki Temel Değişimler Neler Olacak?

Yeni dönemde TBMM’deki milletvekili sayısı 550’den 600’e çıkacak.

Önümüzdeki dönemde Başbakanlık makamı yürürlükten kalkarken, Cumhurbaşkanı yürütme erkinin başına geçecek. Yetkileri büyük ölçüde artacak olan Cumhurbaşkanı bakanları atayabilecek ve yürütme yetkisine ilişkin konularda kararname çıkarma yetkisine sahip olacak. TBMM’nin ise Bakanlar Kurulu’nu denetleme yetkisi elinden alınacak.

Seçim gündemi ağırlıklı olarak Cumhurbaşkanı’nın kim olacağı konusuna odaklansa da, yeni şekillenecek olan parlamentonun yapısı da önemini koruyor. 600 milletvekilinin bulunacağı TBMM’de üye tam sayısının salt çoğunluğu (301 milletvekili) sağlanarak Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma önergesi verilebilecek. Önergenin Mecliste görüşülmesini takip eden bir ay içerisinde yapılacak gizli oylamada üye tam sayısının beşte üçü ile (361 milletvekili) Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma açılmasına karar verilecek. Mevcut sistemde önerge verilmesi için TBMM üye tamsayısının üçte biri (184 milletvekili) gerekirken, soruşturmanın başlaması için üye tam sayısının dörtte üçünün (375 milletvekili) desteği gerekiyordu.

Cumhurbaşkanlığı ile milletvekili seçimlerinin aynı anda yapılacağı yeni sistemde hem meclisin hem de Cumhurbaşkanının seçimleri yenileme yetkisi olacak. Meclis tarafında seçimlerin yenilenebilmesi için meclis üye tam sayısının beşte üçünün (360 milletvekili) desteği gerekecek.

 

Seçimlerin İlk Turunda %50’yi Bulan Aday Olmazsa Ne Olacak?

İlk turda Cumhurbaşkanı adaylarından hiçbirisi oyların %50’sinden fazlasını alamazsa, 8 Temmuz 2018’de ikinci tur seçimleri olacak. İkinci tura normal şartlarda birinci turda en çok oyu alan ilk iki aday katılacak. İkinci tura katılamaya hak kazanan adaylardan birinin herhangi bir nedenle seçime katılmaması halinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılacak. Diğer tüm adayların ikinci oylamaya katılamadığı ve ikinci oylamaya tek adayın kalması halinde, bu oylama referandum şeklinde yapılacak. Aday, geçerli oyların salt çoğunluğunu aldığı takdirde Cumhurbaşkanı seçilecek. Oylamada, adayın geçerli oyların çoğunluğunu alamaması halinde sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenecek.

Tüm bu ihtimaller neticesinde kazanan aday, 5 yıllığına Cumhurbaşkanlığı görevini üstlenecek. Mevcut sistemde Cumhurbaşkanı en fazla iki defa, yani 10 yıl için görev yapabilecek.

 

Seçimin İlkleri

Bu seçimde partiler ilk kez yasal ittifak yapabilecek. AK Parti ve MHP “Cumhur İttifakı” adı altında ittifakını erken seçim kararının öncesinde açıklayan ilk partiler olmuştu. Muhalefet partileri ise erken seçim kararının gündeme gelmesinin hemen ardından konuyu ikili ve çoklu görüşmelerle değerlendirerek çeşitli ihtimalleri gündeme getirdiler.

Muhalefet partilerinin gündeminde olan ittifak modeli %10’luk baraj sorununu aşmaya yönelik, ortak milletvekili listelerini yöntem olarak alan bir “sıfır baraj” stratejisi üzerine yoğunlaştı. Muhalefet partileri böylelikle parlamentoda oluşabilecek bir AK Parti-MHP çoğunluğunun önüne geçmeyi hedefliyor. Muhalefeti temsil eden CHP, HDP, SP, DP ve İYİ Parti’den oluşması muhtemel bu formül, İYİ Parti ekibinin HDP ile anlaşmaya sıcak bakmaması nedeniyle hayata geçirilemedi.

2 Mayıs’ta basına yansıyan haberlere göre ise CHP, İYİ Parti, SP ve DP milletvekili seçimleri için ittifak fikrinde anlaşmaya vardılar. Henüz ismi konulmamış ittifakın partileri Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turunda kendi adaylarını öne sürecekler. İkinci turda ise en çok oyu alan aday desteklenecek. Muhalefet ittifakının diğer bir önemli hedefi ise milletvekili seçimlerinde yerel bazda güçlü adayları destekleyerek TBMM’de çoğunluğu elde etmek.

Yeni ittifakın kurucu liderlerinin 5 Mayıs Cumartesi günü bir araya gelerek resmi olarak ittifakı duyurmaları bekleniyor. Her halükarda ittifak kuracak olan siyasi partilerin, seçim takviminin açıklanmasını takip eden 7 gün içinde, yani 6 Mayıs Pazar günü 17:00’a kadar ittifak protokollerini YSK’ye iletmeleri gerekiyor.

Ayrıca bu seçimlerle birlikte ilk kez seçilme yaşı 18’e düşürülmüş oluyor. 18 yaşında milletvekili seçilebilen erkek adaylar zorunlu askerlik görevinden de muaf tutulacak.

 

Oy Verme Saatleri

Oy Verme Saatleri 08.00-17.00. Saatler 17.00’ye geldiği halde, sandık başında oylarını vermek üzere bekleyen seçmenler, başkan tarafından sayıldıktan sonra sıra ile oylarını kullanacak.

Seçmenler üzerinde kimlik numarası bulunan ve kimlik olarak kabul edilen belgelerle oy kullanabilecek.

Seçmen bilgi kağıdının getirilmesi zorunlu olmayacak, seçmenler hangi sandıkta oy kullanacağını YSK’nın internet sitesinden de öğrenebilecek.

Sandık kurulu görevlisi, seçmenin kimliğini alarak seçmen listesinde ismini bulacak ve kontrollerini yaptıktan sonra birleşik oy pusulası, zarf ve mührü seçmene vererek akabinde oyunu kullanmasını isteyecek.

Seçmenler, cep telefonu, fotoğraf ve film makinası gibi görüntü kaydedici veya haberleşme sağlayıcı cihazlarla oy verme yerine giremeyecek.

Oy pusulası basılacak mühür, tercih edilen alanın dışına taşırılmayacak. Mühürlenen yer dışta kalacak şekilde oy pusulası katlanıp zarfa konulacak. Seçmenler, zarfı sandığa attıktan sonra, sandık seçmen listesinde adının bulunduğu yerin karşına imzasını atacak.

Seçmen, kapalı oy verme yerinden dışarı çıkmadıkça, hiç kimse oraya giremeyecek.

Seçmen, cumhurbaşkanına ve milletvekillerine yönelik tercihte bulundukları iki ayrı oy pusulasını aynı zarfa koyarak sandığa atacak.

Pusulada tercih edilen alanın dışına taşırmamak suretiyle “TERCİH” veya “EVET” mührü basılması gerekecek.

Oy pusulasına “TERCİH” veya “EVET” mührü dışında, herhangi bir yerine imza atılması veya işaret konulması halinde oy geçersiz sayılacak.

Seçmene birleşik oy pusulası verildikten sonra hata veya başka bir neden ileri sürülerek yeni bir birleşik oy pusulası verilmeyecek.

Sandık, bu iş ve işlemler tamamlandıktan sonra, oy verme yerinde hazır bulunanların gözü önünde, sandık kurulu başkanı tarafından açılacak.

Önce Cumhurbaşkanı seçimine ait oy pusulalarının sayım ve dökümü yapılacak. Daha sonra da milletvekilliği seçimi sayımına geçilecek.

 

Adaylar

Cumhurbaşkanlığı için mevcut Cumhurbaşkanı ve AK Parti ile MHP’nin adayı Recep Tayyip Erdoğan, CHP’nin Muharrem İnce, İyi Partinin Adayı Meral Akşener, HDP’nin adayı Selahattin Demirtaş, SP’nin Adayı Temel Karamollaoğlu ile İP’in adayı Doğu Perinçek yarışacak.

 

Milletvekili Adayları

Cumhurbaşkanlığı ve 27. Dönem Milletvekilliği Genel seçimlerinde partilerin Adıyaman milletvekili adayları şu isimlerden oluşuyor:

“AK Parti Adıyaman Milletvekilleri adayları sırasıyla, Avukat Ahmet Aydın, Avukat İbrahim Halil Fırat, Avukat M. Fatih Toprak, Çiftçi Yakup Taş, Mimar Abdulaziz Aslan oldu.

Cumhuriyet Halk Partisinin (CHP) Milletvekili adayları sırasıyla Avukat Abdurrahman Tutdere, İşadamı Hakan Kılınç, İşadamı Mahmut Nedim Evli, Avukat Songül Varki Yıldırım, Eğitimci Müslüm Aslanoğlu oldu.

Milliyetçi Hareket Partisinin (MHP) Milletvekili adayları sırasıyla  İnşaat Teknikeri Selim Çakır, Eczacı Özgün Toprak, Emekli Ömer Yıldırım,  Müteahhit Sami Güler, işadamı Alican Doğan oldu.

İYİ Parti Adıyaman Milletvekili adayları ise sırasıyla İnşaat Mühendisi Mahmut Bozkurt, Çiftçi Abdurrahman Erol Özbay, Doktor Zülfikar Işık, İşkadını Fatime Zehra Akbaş, Avukat Muhammed Cihan Güvenç oldu.

Hakların Demokrat Partisi (HDP) Adıyaman milletvekili adayları ise sırasıyla Eğitimci Hasan Basri Yorulmaz, İşkadını Hayriye Korkmaz, Avukat Selim Özbey, İşadamı Mahmut Özdemir, İşadamı İsmail Tümer’den oluştu.

Saadet Partisi Eğitimci Haşim Asnuk, Emekli Abdulkadir Gözleyici, Eğitimci Cemal Kılavuz, Eğitimci Abuzer Turhan, Öğrenci Fehim Aydın oldu.

Beş milletvekili bulunan Adıyaman’da 2002 yılında yapılan seçimlerde AK Parti 4, CHP 1 milletvekili; 2007 yılında yapılan seçimlerde AK Parti 4, CHP 1 milletvekili; 2011 genel seçimlerinde AK Parti 4, CHP 1 milletvekili; 2015 seçimlerinde ise AK Parti 4, HDP 1 milletvekili çıkartabilmişti.

Güne Bakış Haber Merkezi

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu