Son Dakika
17 Ağustos 2017 Perşembe
06 Eylül 2014 Cumartesi, 12:10
Kazım Çetinkaya
Kazım Çetinkaya [email protected] Tüm Yazılar

İktisad ve İsraf Üzerine

İktisat ve israf kavramları birbirinin zıddıdır ve genellikle iktisat, imkânların faydasız yerlere kullanılmamasıdır. İktisatlı yaşamak bir emirdir. Çoğu defa zannedildiği gibi, iktisatlı yaşamak, tutumlu davranmak, para birktirmek için tavsiye edilen faydalı bir yol ve borçlardan kurtulmak için, sıkıntılı yaşamak şeklindeki bir hayat tarzı değildir. Bu zikrettiklerimiz, iktisadın sonuçlarından önemlileridir. Ve israf etmemek, tutumlu yaşamak ise, […]

İktisat ve israf kavramları birbirinin zıddıdır ve genellikle iktisat, imkânların faydasız yerlere kullanılmamasıdır.
İktisatlı yaşamak bir emirdir. Çoğu defa zannedildiği gibi, iktisatlı yaşamak, tutumlu davranmak, para birktirmek için tavsiye edilen faydalı bir yol ve borçlardan kurtulmak için, sıkıntılı yaşamak şeklindeki bir hayat tarzı değildir. Bu zikrettiklerimiz, iktisadın sonuçlarından önemlileridir. Ve israf etmemek, tutumlu yaşamak ise, bir tavsiyeden, bir mev’izeden ibaret değil, bilakis bir emirdir.
Bu konuda Yüce Yaratıcı şöyle buyuruyor: “Yiyiniz, içiniz, israf etmeyiniz.” (A’raf, 31)
Görüldüğü gibi, âyet, emir sigası ile ifade edilmiş bulunmaktadır. Zaten islâm alimleri de bu hususu tefsirlerinde açıkça belirtmişlerdir.
Görülüyor ki, imkânlarımız ne kadar bol olursa olsun, fert hayatında ve devlet hayatında, israf yapmamız yasaklanmıştır, tersine iktisatlı davranmamız emredilmiştir. Yani imkânlarımızı faydasız yerlere sarfetmemiz bir israftır ve yasaklanmış bir fiili irtikâptır. Çünkü Yüce yaratıcı, bütün beşeriyete verdiği nimetlerin karşılığı olarak ŞÜKÜR istiyaor. İsraf ise, şükre zıddır, nimete karşı hasarettir. İktisat ise, nimete karşı ticaretli bir hürmet göstermektir.
İktisatlı yaşamak, israf etmemek bir emirdir dedik. Tabi bu İlahi emrin bir çok hikmetleri vardır.Bazılarını arzedelim:
1-İktisatlı yaşamak Peygamber’in(s.a.v) ve Sahabenin (r.a) yoludur. İktisatlı, yani tutumlu ve israftan uzak bir hayat iki cihan peygamberi’nin (s.a.v) takip ettiği bir hayat tarzıdır, bir yöntemdir. İktisadı emreden ve israfdan meneden (onu yasaklayan) bir çok hadis bulunmaktadır. Hz.Peygamber, de kendi hayatlarında bu emre uygun hareket etmiştir. Keza sahabeler de hayatlarında bu emre uygun hareket etmişlerdir. Hatta Hz. Ömer gibi halifeler, halifelikleri zamanında da israftan uzak, iktisatlı bir hayat yaşamışlardır. O halde, israftan uzak olmak, iktisatlı yaşamak âyete uygun hareket, sünnete uymak ve sahabelerin yolunu takip anlamına geliyor.
Bu nedenle, Peygamber’in veya sahabe’nin yolundayım diyenlerin, israf içinde yaşamaları, onların metodlarını kendi nefislerinde uygulamadıklarını gösterir.
2-İktsatlı yaşamak günümüzün şartlarında bilhassa önemlidir. İktisatlı yaşamak her zaman ve mekân için bir emirdir, ancak zamanımızda, özellikle memleketimizde, yaşama şartlarının zorluklarını hissettirdiği bir ortamda, bilhassa önemlidir.
Hayat pahalılığından bahsetmek ve şikâyette bulunmak kolaydır. Ama ona çare bulmak, çok da kolay değildir. Bu durumda, izzetle yaşamak, başkalarına baş eğip, dilenci durumuna düşmemek için en kısa ve onurlu yol iktisatlı yaşamaktır.
3-İktisat eden, ailece geçim sıkıntısı belasından kurtulur.Çünkü berekete nail olmaktadır. Nitekim Kâinatın Efendisi (s.a.v) şöyle buyurmuşlardır: “Kanaat, bitmeyen bir hazinedir.” Yani kanaat, güzel geçinmenin definesidir ve hayatın rahatıdır.
Bugün islâm dünyasında görülen fakirlik ve hatta sefalette, bu konuda âyet ve hadislerin, devlet hayatlarında tatbik edilmemesinin büyük bir payı vardır. Çünkü bu hadisler, sadece fert hayatına değil, devlet hayatına da bakmaktadırlar. Yani devlet yöneticileri de, idarî faaliyetlerinde iktsadı rehber ve israftan kesinlikle kaçınmalıdırlar. Aksi halde fakirlik kaçınılmazdır.

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: